Kiedyś uwaga była tania. Przed pięcioma tysiącami lat, w Babilonie, tamtejszy szewc, pisarz czy sprzedawca maści leczniczych przyciągali ją samym swoim istnieniem. Wymiana towarów i usług była wciąż tylko wyjątkiem od reguły, a regułą - zaspokajanie potrzeb pracą własną. Szyld miał znaczenie wyłącznie informacyjne. Później gospodarka rozwijała się, więcej i więcej usług i towarów braliśmy z zewnątrz, ale przez kolejne 5 tysięcy lat szyld nie zyskał wiele na znaczeniu.

Dopiero w wieku XIX n.e., kiedy pismo drukowane pod różnymi postaciami rozpowszechniło się na masową skalę, ówcześni reklamodawcy, poczuwszy spadek skuteczności dotychczasowych reklam, użyli nowej technologii przyciągania uwagi. Po prostu zwiększyli intensywność bodźca - reklamy stawały się większe, jaskrawsze, głośniejsze, bardziej wszechogarniające. Reklamodawcy zapomnieli o jednym - ludzki mózg to wysokospecjalizowana maszyna do filtrowania. Oczy, uszy i pozostałe zmysły dostarczają mu każdej sekundy niewiarygodnej liczby danych, przed nadmiarem których musi się bronić (tzw. obronność percepcyjna). Filtruje więc nieistotne (np. reklamy), żeby się nie zagotować.

Środowisko człowieka nasycało się reklamami, a ludzkie mózgi - równie szybko nasycały się nowymi filtrami percepcyjnymi. Kolejna wersja technologii miała nas przechytrzyć, korzystając z naszych "białych list". Jesteśmy zaprogramowani do interakcji społecznych, więc naszą szczególną uwagę przyciągają twarze - w reklamach zaczęto publikować twarze. Jesteśmy zaprogramowani do reprodukcji - w reklamach zaczęto epatować seksem. Nawykliśmy, że komórka to kanał prywatnej komunikacji z najbliższymi, więc z ufnością sięgamy po dzwoniączy telefon - reklamy weszły do SMS-ów.

Ostatnia, jak dotychczas, wersja technologii przyciągania uwagi, wyraźnie zmienia reguły gry. Reklama nie ma już oślepiać i atakować odbiorcy, nie ma go też oszukiwać; nowy cel to takie nadanie przekazu, by dawał on – sam w sobie – jakąś korzyść odbiorcy. Nie wystarczy, by potrzebę konsumenta realizował reklamowany samochód. Reklamodawca musi zaspokajać potrzeby klienta dużo wcześniej, już w samej reklamie.

To m.in. dlatego internet jest tak świetnym medium reklamowym. Spróbuj zaangażować plakatem lub przedstawić nową technologię wtrysku paliwa w spocie radiowym. Tymczasem internet pozwala zaserwować reklamę tylko zainteresowanym, zaprasza do dialogu, angażuje multimediami, nie limituje objętości przekazu. A na koniec mierzy efekty.

A ile kosztuje billboard? Porównajmy.

Napisać notkę na blogu to jak wyjść na katedrę i zacząć wykład:

1. Nie możesz mieć pewności, czy ktokolwiek cię słucha. Nie możesz mieć pewności, czy kogokolwiek zainteresuje temat. Musisz mieć tę pewność w sobie albo umieć się bez niej obyć; trzeba się zasłużyć, by zdobyć ją z zewnątrz.

2. Jesteś zobowiązany. (Do oryginalności/rzetelności/ciekawej formy.) Jesteś autorem, ludzie przychodzą posłuchać właśnie ciebie. Musisz się przygotować.

3. Obwieszczasz; nie licz więc na rozmowę. Oczywiście, odważniejszy słuchacz podniesie rękę i skomentuje. Ale punktem odniesienia będzie twój wykład. Choćby komentujący stawiali tezy o 180 stopni od twoich, notka zamyka cię w Twoim paradygmacie.

Lifestreaming/mikroblogging to korytarzowe rozmowy przed wykładem:

1. Daje poczucie więzi z odbiorcami (ktoś cię "śledzi"),

2. Przychodzisz, otwierasz buzię i już uczestniczysz; nie musisz zaczynać, nie odpowiadasz za ciekawy temat, ani za formę twoich kwestii.

3. Pozycja rozmówców jest równa.

Forma blogu nie zniknie, bo w niektórych zastosowaniach jest najdogodniejsza; niektórzy lubią wygłaszać wykłady, a inni lubią ich słuchać. Techniczne ulepszenia nie poprawią sytuacji blogów, podobnie jak lepsze nagłośnienie nie spowoduje, że będziemy masowo komunikować się w formie wykładów.

Internauta nie jest Jamesem Bondem. Może i chciałby otoczyć się gadżetami typu zegarek z palnikiem laserowym, kostium aligatora umożliwiający oddychanie pod wodą albo obrotowe tablice rejestracyjne. Z łatwością wyobraziłby sobie zastosowanie dla każdego z nich i z entuzjazmem opowiedziałby o nich znajomym. Ale, ponieważ nie jest Jamesem Bondem, użyłby ich kilka razy i zapomniał. 

Pewnie chciałby otoczyć się także gadżetami typu muu.sk, zgubione-znalezione.org czy tick.pl. W końcu rozwiązują one realnie istniejące problemy, odpowiednio: zarządzanie pożyczonymi rzeczami, odnajdowanie rzeczy zgubionych i tworzenie zakupowych list życzeń. Ale, ponieważ nie jest Jamesem Bondem, użyje ich kilka razy (w najlepszym wypadku) i zapomni. 
 

Czym, poza wszystkim, różni się James Bond od internauty? 

1. James Bond po prostu zakłada swój plecak z napędem odrzutowym i naciska przycisk. Tymczasem potencjalny użytkownik gadżeciarskiego serwisu musi:

• domyślić się, że taki serwis w ogóle istnieje,
• lub trafić na jego reklamę i zapamiętać ją,
• znaleźć go,
• włożyć wysiłek poznawczy w zrozumienie, co realnie serwis potrafi robić,
• zarejestrować się ("co zrobią z moimi danymi?", "czy nie zapomnę hasła?", "nie chcę inwestować czasu w rejestrację, skoro nie wiem jeszcze, czy serwis spoba mi się «w praniu»", "dlaczego ten formularz jest tak długi?", "czy naprawdę muszę przepisywać te cholerne literki? przecież tu nic nie widać!", "o jezu, jeszcze kliknąć link potwierdzający"),
• przeklikać serwis i nauczyć się nawigacji, architektury informacji, interfejsu,
• zbudować w swojej głowie skojarzenie "pożyczyłem komuś książkę - muszę to odnotować w muu.sku",
• pamiętać jak obsługiwać interfejs, pomimo używania go max. kilka razy w roku,
• w niektórych przypadkach - zapłacić za skorzystanie z serwisu.

2. Jamesa Bonda do skorzystania z miniwyrzutni rakiet ukrytej w magnetofonie motywuje:

• wizja uratowania świata,
• satysfakcja wynikająca z pokonania znienawidzonego przeciwnika,
• obcowanie z technologią, do której mało kto ma dostęp,
• uznanie w pięknych oczach aktualnej dziewczyny,
• pochwała ze strony M.

Internauta natomiast walczy o sprawniejsze odzyskanie książki o wartości 20 PLN. 

Byłem przedwczoraj na Demokampie. Czytałem dzisiaj blogorelacje z Demokampu. I chciałem się poniezgadzać z pochwałami nt. ecoosystem.com.

Czytam w blurbie że serwis ma wspierać pozyskiwanie partnerów i zasobów. Że ma być portalem networkingowym. To piękne cele, ale zastanawiam się na czym miałaby polegać wartość dodana oferowana przez ecoosystem w porównaniu do obecnie istniejących narzędzi. Czy wymienione cele naprawdę potrzebują specjalnej platformy? Co właściwie technologia ma tutaj do zaoferowania?

Wiara w ecoosystem to wg mnie przejaw determinizmu technologicznego, "jedyne czego potrzebujemy dla osiagnięcia powszechnego pokoju, dobrobytu i wzajemnego zrozumienia to koleje i elektryfikacja".

Bariery utrudniające współpracę są gdzie indziej. Wymienię takie czynniki jak zaufanie, poziom rozwoju sieci społecznej, poziom kompetencji w zakresie technologii informacyjnych i dostępność internetu. 

Jakie narzędzia zaoferuje ecoosystem?

- konkursy "jeśli nie wiesz jak to zrobić, ogłoś konkurs i zaoferuj nagrodę". Czy istnieje dzisiaj jakaś przeszkoda by ogłaszać takie konkursy? Czym różniłyby się one od zwykłych ogłoszeń "szukam programisty ... do ..."?

- ogłoszenia typu "bank czasu" - serwisy z takimi ogłoszeniami istnieją, ale ogłoszeń jest mało. Co takiego miałoby tkwić w ecoosystem żeby ta znana idea odżyła?

- tajemnicze "docieranie" do potencjalnych partnerów. Co miałoby tych ludzi zmotywować do rejestracji i korzystania z serwisu? Twórcy jako główną atrakcję serwisu wskazują antycypowany sukces oglądalnościowy. Ale piękne idee nie karmią.

Wciąż nie wiem, na czym miałaby polegać przewaga ecoosystemu nad choćby GoldenLine/LinkedIn czy forami tematycznymi (szczególnie ich pracowymi poddziałami). 

Serwisu jeszcze nie ma w sieci; w poniedziałek dowiem się, czy krytyka była trafiona.

Np. z funduszy unijnych.

(Notka o Działaniu 8.1 PO IG, które finansuje usługi świadczone drogą elektroniczną. Zadaniem notki jest danie poglądu, czy warto interesować się tematem, z pewnością nie jest przewodnikiem po tym programie). 

Rzeczy miłe:

- bezzwrotna pomoc, więc z nikim nie musisz dzielić się udziałami w przedsięwzięciu,

- jeśli jesteś młodym przedsiębiorcą to Twoja wiarygodność kredytowa dla banku jest zerowa; tymczasem w Działaniu 8.1. to starsi stażem przedsiębiorcy są wykluczeni,

- tylko 15% wartości projektu musisz dołożyć z własnej kieszeni,

- możesz dostać nawet 200 tys. EUR (teoretycznie milion złotych, ale przy obecnym kursie euro dotacja w tej kwocie łamałaby zasadę de minimis),

- pieniądze możesz wydawać nie tylko na środki trwałe i licencje, ale także na wynagrodzenia, ZUSy, promocję projektu (to nawet przymus), szkolenia i patenty,

- jeśli zdecydujesz się na działanie w formie spółki kapitałowej  (sp. z o.o./S.A. ), dotację przeznaczyć możesz nawet na własne wynagrodzenie i ZUS,

Rzeczy niemiłe:

- dotację dostajesz jako refundację poniesionych wydatków, a nie zaliczkę. Wygląda to tak: 1. we wniosku deklarujesz, co, kiedy i za ile chcesz kupić, 2. nie dostaniesz żadnych pieniędzy na wejście, więc _musisz_ kupować za własne, 3.  kiedy kupisz już rzeczy za połowę całej kwoty projektu, możesz napisać wniosek o płatność pośrednią, 4. dostajesz 50% kwoty dotacji, 5. wydajesz resztę pieniędzy, 6. piszesz wniosek o płatność końcową i dostajesz drugą połowę dotacji,

Przykład: chcesz wyciągnąć 200 000 tys. PLN dotacji. Ale 15% CAŁEGO projektu to muszą być Twoje pieniądze. Trochę matematyki: jaka musi być wartość CAŁEGO PROJEKTU, by 85% z niego wyniosło 200 tys.? 235 290 PLN (dla ułatwienia będę pisał 235 tys.) Zatem dołożyć musisz 35 tys. PLN. Zwróć uwagę na ten częsty błąd - 15% środków własnych należy liczyć od wartości całego projektu (czyli dotacja + wkład własny), a nie od wartości dotacji. 

Realizujesz projekt, wydałeś już połowę całej kwoty, czyli 235 tys. /2=117,5 tys. PLN. Piszesz wniosek o płatność końcową i dostajesz połowę dotacji, czyli 100 000 PLN. Potem wydajesz drugie 117,5 tys., piszesz wniosek i dostajesz drugą połowę dotacji, czyli 100 000 PLN.

Ile w takim razie musisz mieć do dyspozycji pieniędzy by zrealizować projekt? Krótkookresowo, dla utrzymania płynności finansowej, będziesz potrzebować dużo więcej pieniędzy niż 35 tys. wkładu własnego. Dobrze byłoby mieć dodatkowo kwotę ok. 150% kwoty dotacji. Dlaczego tyle? Powód 1: opóźnienia w wypłatach dotacji. Powód 2: VAT. 

Teraz przykład urealniony o oba czynniki. Przypuśćmy, że zgodnie z harmonogramem zaczynasz projekt w czerwcu 2009, a w grudniu 2009 przewidziałeś wydatek, który przekracza 117,5 tys. Przyszedł grudzień 2009, nie dostałeś jeszcze ani grosza, ale musiałeś już wydać minimum 117,5 PLN. Ponieważ wciąż mówimy o kwotach netto, to realnie z Twojej kieszeni wyleciało 117,5 tys. + 22% VAT = 143,5 tys. PLN. Już w styczniu składasz wniosek o płatność pośrednią. I czekasz. Najpierw na ocenę wniosku, potem na wypłatę pieniędzy. Opóźnienia są regułą, i to - podobno - taką od której nie ma wyjątków. Ty cały czas musisz trzymać się terminów, czytaj: realizować projekt zgodnie z harmonogramem, czytaj: wydawać kolejne pieniądze. Nie zwalnia Cię od tego niedotrzymywanie terminów przez urzędników. W praktyce może się zdarzyć, że płatność pośrednia przyjdzie po zrealizowaniu całego projektu. W takim przypadku musisz mieć więc 35 tys. wkładu własnego + 200 tys. reszty wartości projektu + zapasy związane z opóźnieniami w uruchomieniu przedsięwzięcia i nieprzewidzianymi wydatkami ok. 20% + 22% tych kwot na poczet VATu.

- rozliczasz się na podstawie wydatków, a nie kosztów. Nie wystarczy faktura kosztowa, musisz mieć dowód, że _zapłaciłeś_ kontrahentowi (np. potwierdzenie przelewu),

- jesteś zobowiązany do dbałości o efektywność kosztową zakupów; jak twierdzą fachowcy, warto/trzeba sporządzać protokół z wyboru dostawcy, przy czym wybierać należy spośród minimum 3 dostawców, a kryterium 100% to cena. Manipulowanie specyfikacją pomoże uniknąć przymusu kupienia najtańszego towaru w danej kategorii,

- jeśli Twoja firma działa na rynku dłużej niż rok, to masz problem. Rezygnujesz z udziału w projekcie lub zakładasz osobną firmę do ubiegania się o dotację. To oczywiście koszty, czas i kolejne papiery. Nie mam tu pewności, ale prawdopodobnie najmniej bolesną formą obejścia tego ograniczenia jest rejestracja firmy w formie spółki osobowej (np. spółka jawna). Z całą pewnością skuteczna będzie rejestracja nowej spółki kapitałowej,

- nie kwalifikujesz się do programu jeśli chcesz świadczyć usługi poczty elektronicznej, rejestracji i utrzymania domen, usług hostingowych lub założyć sklep internetowy (to nie jest pełna lista wykluczeń, czytaj do końca!)

- warto być przygotowanym do złożenia wniosku zawczasu. Wnioski o dotację są przyjmowane do wyczerpania alokacji przeznaczonej na dany konkurs. Ogłoszenie o konkursie (podobno należy się go spodziewać na przełomie 1/2Q 2009) będzie określać dzień rozpoczęcia i zakończenia przyjmowania wniosków. Dla bezpieczeństwa pierwszy dzień traktuj jako ostatni, także dlatego, że przy równej liczbie punktów decyduje kolejność zgłoszeń,

- jesteś zobowiązany do utrzymania rezultatów projektu w ciągu 3 lat od ukończenia projektu. Co to realnie znaczy?

Przykład: w lutym 2009 piszesz wniosek, w którym deklarujesz jakie e-usługi stworzysz i określasz harmonogram realizacji projektu. Projekt jest skomplikowany, więc wykorzystujesz maksymalną dopuszczalną długość realizacji tj. 2 lata; początek projektu deklarujesz w czerwcu 2009 a koniec w czerwcu 2011 roku. Od czerwca 2011 roku liczą się 3 lata, w przeciągu których musisz świadczyć swoje e-usługi. Mówiąc krótko, w lutym 2009 roku deklarujesz, że _będziesz_ realizować swoje e-usługi _w komplecie_ jeszcze nawet w czerwcu 2014 roku. Po 64 miesiącach od spisania pierwotnych założeń. 

Nie wierzę z odbieranie dotacji jeśli z uzasadnionych powodów któraś z usług nie będzie już świadczona. Ale nerwy i dużo papierów - gwarantowane.

Wniosek: warto. Procedura jest zła, urzędnicy są bardzo źli, ale za 200 tys. EUR można zrobić sporo fajnych rzeczy. Nie warto, jeśli chcesz ubiegać się o małą kwotę, bo roboty jest sporo. Jeśli masz się starać o 50 tys., to lepiej weź się do pracy i zarób tę kwotę robiąc to co lubisz, albo skorzystaj z Działania 6.2. PO KL. 

Rada startowa:  Przygotuj się na ciężką walkę o każdą informację, bo ponoć w większości województw panuje zwyczaj oddelegowywania do punktów konsultacyjnych niewiele wiedzących stażystów. Walkę zacznij od ustalenia, czy planowane przez Ciebie przedsięwzięcie może być finansowane w ramach Działania (dotyczące tego przepisy są sformułowane tak niejasno, że nawet nie podejmowałem tutaj próby jakiejkolwiek interpretacji). 

Disclaimer: wszystkie powyższe złote rady zebrałem w najlepszej wierze w toku interesowania się Działaniem 8.1. na własne potrzeby. Jak widać choćby na goldenline'owym profilu (Maciej Janas), nie zajmuję się dotacjami zawodowo. Sprawdzić przed użyciem.